“Dị giáo cam cháy” (“The Burnt Orange Heresy” ) là một bộ phim thuộc thể loại tội phạm tâm lý do đạo diễn người Ý Giuseppe Capotondi thực hiện, ra mắt lần đầu tại Liên hoan phim Venice năm 2019. Bộ phim được chuyển thể từ tiểu thuyết cùng tên của Charles Willeford xuất bản năm 1971, và sở hữu một dàn diễn viên đáng chú ý gồm Claes Bang, Elizabeth Debicki, Donald Sutherland và Mick Jagger. Lấy bối cảnh giới nghệ thuật cao cấp tại Ý, bộ phim là một câu chuyện ly kỳ về âm mưu và lừa lọc, cùng với đó là hành trình đào sâu vào những xung đột nội tâm giữa tình yêu, nghệ thuật và tham vọng cá nhân.
Nhân vật trung tâm của phim là James Figueras (Claes Bang đóng), một nhà phê bình nghệ thuật từng có danh tiếng, nay sống đời mờ nhạt với công việc giảng dạy nghệ thuật cho khách du lịch tại Milan. Anh ta mang trong mình lòng khao khát mãnh liệt muốn quay trở lại ánh hào quang xưa cũ, và khi có cơ hội, anh sẵn sàng làm tất cả để giành lấy. Cuộc đời James bước sang một hướng khác khi anh gặp Berenice Hollis (Elizabeth Debicki đóng), một phụ nữ Mỹ trẻ tuổi, quyến rũ và bí ẩn. Berenice mang đến cho James cả sự đồng cảm và đam mê, khiến anh dường như sống lại với chính con người đã đánh mất của mình.
Câu chuyện đẩy lên cao trào khi James và Berenice được mời đến biệt thự xa hoa bên hồ Como của Joseph Cassidy (Mick Jagger đóng), một nhà sưu tập nghệ thuật giàu có, quyền lực. Cassidy giao cho James một nhiệm vụ có vẻ đơn giản nhưng đầy ẩn ý: tiếp cận và phỏng vấn Jerome Debney (Donald Sutherland đóng), một họa sĩ huyền thoại sống ẩn dật mà các tác phẩm của ông gần như không còn tồn tại, và bằng bất cứ giá nào cũng phải mang về được một tác phẩm mới của ông. Đứng trước cơ hội có thể làm thay đổi hoàn toàn sự nghiệp, James bước vào một vòng xoáy đạo đức đầy nguy hiểm, nơi anh phải đối mặt với câu hỏi: liệu thành công có xứng đáng đánh đổi bằng sự phản bội và lừa dối?
“Dị giáo cam cháy” khắc họa thế giới nghệ thuật như một không gian đầy mê hoặc nhưng cũng đầy những cám dỗ và âm mưu. Nghệ thuật không còn đơn thuần là biểu hiện của cảm xúc hay chân lý, mà trở thành một thứ hàng hóa, một vũ khí quyền lực để thao túng và kiểm soát con người. Trong thế giới đó, James trở thành hình mẫu của một con người bị tha hóa bởi chính khao khát được công nhận. Anh dần đánh mất những giới hạn đạo đức của bản thân, sẵn sàng lừa dối, thậm chí phạm tội, để đạt được mục tiêu. Đối lập với anh là Berenice – người phụ nữ tin vào chân lý và sự trong sáng của nghệ thuật. Cô là tiếng nói của lương tri, nhưng cũng là nạn nhân đau lòng trong thế giới nơi sự chân thật trở nên mong manh.
Về mặt thị giác, bộ phim đã tạo ra một thế giới cuốn hút với nhân vật chính phức tạp, bối cảnh đậm chất hoài nghi và đổ vỡ đạo đức, với phong cách hình ảnh và âm thanh đậm chất điện ảnh. Được hỗ trợ bởi bối cảnh sang trọng tại nước Ý, đặc biệt là biệt thự bên hồ Como, nơi mang đến cảm giác xa hoa và huyễn hoặc, bộ phim làm nổi bật những lớp mặt nạ giả tạo của giới thượng lưu. Thiết kế mỹ thuật tinh tế và khung cảnh thiên nhiên tuyệt đẹp góp phần khắc họa đối lập giữa vẻ bề ngoài tráng lệ và những toan tính đen tối bên trong con người.
Diễn xuất của dàn diễn viên là một điểm sáng của phim. Claes Bang thể hiện thành công một James vừa quyến rũ, vừa bất ổn, luôn giằng xé giữa tham vọng và tội lỗi. Elizabeth Debicki tiếp tục thể hiện khả năng diễn xuất sâu sắc, mang đến một Berenice mềm mại nhưng kiên định, khiến nhân vật trở nên chân thực và đáng đồng cảm. Donald Sutherland trong vai Debney là hiện thân của nghệ sĩ già, người hiểu rằng tác phẩm của mình có thể trở thành công cụ cho sự thao túng, vì thế ông chọn cách trốn tránh. Mick Jagger trong vai nhà sưu tập Cassidy mang đến một màu sắc bất ngờ, khi thể hiện rõ sự lạnh lùng, tính toán và nguy hiểm của một kẻ biết rõ sức mạnh của nghệ thuật và biết cách lợi dụng nó.
“Dị giáo cam cháy” là một bộ phim đầy chất suy tưởng. Nó khiến người xem đặt ra những câu hỏi về sự thật, giá trị, và cái giá của danh vọng. Trong thế giới nơi nghệ thuật có thể bị thao túng, người nghệ sĩ và cả những người yêu nghệ thuật phải đối mặt với lựa chọn: giữ vững niềm tin hay chấp nhận bị cuốn vào guồng quay của thị trường và quyền lực. Bộ phim là một tác phẩm nghệ thuật điện ảnh hấp dẫn, đồng thời là một lời cảnh tỉnh đầy ám ảnh về mối quan hệ phức tạp giữa con người, nghệ thuật và những tham vọng sâu kín.
Thái Quỳnh – Như Yến
 là một bộ phim thuộc thể loại tội phạm tâm lý do đạo diễn người Ý Giuseppe Capotondi thực hiện, ra mắt lần đầu tại Liên hoan phim Venice năm 2019.){kind=link}