Hàng năm, cứ đến đầu tháng 9, những người Nghệ ở cao nguyên Di Linh (tỉnh Lâm Đồng) lại liên lạc với nhau để tổ chức gặp mặt đồng hương Nghệ An – Hà Tĩnh nhân kỷ niệm sự kiện Xô viết Nghệ Tĩnh 1930-1931, đồng thời giáo dục tinh thần Xô viết cho con em của mình nơi xứ lạ quê người.
Năm nay, kỷ niệm 95 năm phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh, Hội đồng hương Nghệ An – Hà Tĩnh ở khu vực cao nguyên Di Linh tổ chức trọng thể hơn. Hằng năm, chỉ do hội đồng hương ở các xã hay một vài xã liên kề nhau đứng ra tổ chức, nhưng năm nay quy tụ hầu hết các xã trong vùng và các vùng lân cận về tham dự. Đây không chỉ là một cuộc gặp thông thường, mà là một dịp quan trọng để trao đổi, trò chuyện về lịch sử cách mạng hào hùng, về tinh thần yêu nước, yêu quê hương của những người con xa xứ. Với người Nghệ nơi đây, Xô viết Nghệ Tĩnh là sự kiện quan trọng, là tinh thần cách mạng bất diệt cần phải được tiếp nối qua các thế hệ. Vậy nên tổ chức gặp mặt hàng năm hay tổ chức trọng thể trong những năm chẵn là để vừa được gặp gỡ nhau, vừa giáo dục tinh thần cách mạng, tinh thần yêu nhớ quê hương cho con cháu vốn sinh ra và lớn lên trên quê hương mới. Năm nay, bên cạnh thành viên các hội đồng hương các xã thuộc huyện Di Linh cũ, các xã ở các vùng khác từ Đức Trọng, Bảo Lộc… cũng tập trung về tham dự, tạo nên một không khí nhộn nhịp. Qua đó cũng hun đắp thêm tình cảm quê hương, tinh thần Xô viết trên cao nguyên Di Linh bạt ngàn sương gió.
Tinh thần Xô viết không chỉ là tinh thần đấu tranh cách mạng, mà còn là tình yêu thương, đoàn kết, chia sẻ với nhau của những con người xứ Nghệ. Người Nghệ di cư vào cao nguyên Di Linh từ khoảng nửa thế kỷ nay. Đầu những năm 1980, vùng xung quanh thị trấn Di Linh vẫn còn là một vùng cao nguyên thưa thớt dân cư. Ngoài một bộ phận người Kinh sinh sống ở thị trấn và vùng ven quốc lộ 20 thì còn lại chủ yếu là các đồng bào dân tộc, trong đó người Cơ Ho là chủ yếu. Theo ông Nguyễn Văn Uyển, một trong những người Nghệ An đầu tiên chuyển đến vùng Đinh Lạc sinh sống thì những người Nghệ đầu tiên di cư vào đây lập nghiệp từ giữa những năm 1980. Tuy nhiên, phải cuối những năm 1980 và đầu những năm 1990 thì số người Nghệ vào đây sinh sống đông hơn. Điều này dễ hiểu vì đây là quãng thời gian kinh tế ở vùng xứ Nghệ gặp nhiều khó khăn. Năm 1988, một trận lụt lịch sử xảy ra khiến cư dân các huyện ven các con sông lớn, đặc biệt là vùng ven sông Lam bị thiệt hại nặng, nhà cửa bị đổ nát nặng nề, đê điều bị hỏng, hoa màu bị hư hại, ruộng đồng phải bỏ hoang. Cuộc sống của người dân chưa kịp ổn định thì trận bão lịch sử năm 1991 lại đổ bộ vào vùng xứ Nghệ khiến người dân đã nghèo khó lại càng khốn khổ hơn. Hoàn cảnh đặc biệt ấy đã buộc rất nhiều người Nghệ di cư đi nhiều nơi để tìm sự sống.
Một bộ phận người Nghệ đã di cư vào vùng Di Linh xây dựng kinh tế mới và xây dựng cuộc sống mới ở đây. Bộ phận này gồm nhiều vùng khác nhau ở Nghệ An và Hà Tĩnh nhưng chủ yếu là dân ở các vùng Đô Lương, Thanh Chương, Nam Đàn, Nghi Lộc, Yên Thành… vốn là những nơi chịu nhiều ảnh hưởng của trận lụt 1988 và cơn bão 1991. Trên quê mới, tinh thần đồng hương đã gắn họ với nhau để sẻ chia ngọt bùi và hõ trợ nhau vượt qua những gian khó trong cuộc sống mới. Sau nhiều năm, những người Nghệ di cư vào đây ngày càng nhiều thì tinh thần Nghệ càng có dịp lên cao. Họ tìm đến với nhau, cố kết lại thành cộng đồng, thành lập hội đồng hương để giúp đỡ lẫn nhau được nhiều hơn.
Từ năm 1995, những người đầu tiên vào đây đã tập hợp mọi người lại trong Hội đồng hương Nghệ An để tổ chức các sinh hoạt, hiểu hoàn cảnh của nhau để giúp nhau. Từ đó đến nay, Hội không ngừng đóng góp và duy trì một số quỹ thường xuyên khoảng 70 triệu đồng để làm cơ sở giúp đỡ những gia đình khó khăn. Theo đề xuất của các hội viên và hội xem xét để tìm cách thức giúp đỡ cho hợp lý. Bên cạnh thăm hỏi lúc ốm đau, chia sẻ khi tang gia, lúc hiếu hỷ thì hội còn giúp đỡ một số hộ khó khăn thông qua cho vay vốn hỗ trợ sản xuất phát triển kinh tế. Một số hộ gia đình vượt qua được khó khăn nhờ một phần từ sự giúp đỡ của hội. Như anh Bùi Thanh Phong năm 2011 gặp tai nạn nên gia đình khó khăn, được sự giúp đỡ của hội mà đến nay đã ổn định làm ăn. Gia đình anh Nguyễn Văn Chiến cũng gặp nhiều khó khăn khi vợ mất, một mình phải làm lụng nuôi cha mẹ già, con nhỏ. Nhờ được Hội giúp đỡ vốn nên anh Chiến đã tăng cường sản xuất, trồng tiêu, trồng điều, làm vườn nên cuộc sống gia đình ngày càng khá hơn. Hội còn tổ chức chia sẻ kinh nghiệm làm ăn và hợp tác với nhau trong sản xuất kinh tế. Đa phần các hộ gia đình trong hội chủ yếu sinh sống bằng sản xuất nông nghiệp, ctrong đó tập trung làm vườn cà phê, trồng tiêu, điều và một số loại cây khác cùng rau, quả, phần còn lại là hoạt động thương nghiệp nhỏ và dịch vụ. Các hoạt động của hội được các hộ gia đình ủng hộ nên càng ngày, quỹ của hội được tăng cường hơn và sự giúp đỡ trở nên thiết thực hơn.
Với Hội đồng hương Nghệ An hai xã Đinh Lạc và Tân Nghĩa (cũ) thì mỗi năm có hai cuộc hội họp quan trọng. Cuộc họp đầu năm để chúc mừng năm mới, thăm hỏi lẫn nhau, trao đổi về các hoạt động của hội trong năm và thông qua việc giúp đỡ các gia đình khó khăn. Cuộc họp thứ hai vào đầu tháng 9 dương lịch hàng năm để chuẩn bị kỷ niệm ngày Xô viết Nghệ Tĩnh (lấy ngày 12/9/1930, ngày diễn ra sự kiện người dân huyện Hưng Nguyên biểu tình và sau đó lan rộng ra các vùng khác). Sở dĩ họ chọn thời điểm này vì những người vào đây lập nghiệp muốn con cháu nêu cao tinh thần yêu nước mà tinh thần Xô viết Nghệ Tĩnh được họ coi là tấm gương điển hình thành tinh thần xung kích cho công cuộc xây dựng đời sống mới trên quê hương thứ 2. Trong cuộc gặp mặt đầu năm, hội còn tổ chức trò chuyện về truyền thống hiếu học, tinh thần cách mạng của quê hương xứ Nghệ để các con em biết thêm. Còn cuộc gặp mặt tháng 9 thường cũng để trao thưởng cho con em có thành tích tốt trong năm học và xem lại các hoạt động tương trợ của hội. Bên cạnh đó là nói chuyện về tinh thần cách mạng của quê hương cho con em nghe và nói về tình hình quê hương hiện nay để mọi người cùng nắm được.
Như ông Nguyễn Văn Dục, Trưởng ban liên lạc của Hội đồng hương Nghệ An ở cac xã Đinh Lạc, Tân Nghĩa trao đổi: “Trừ những người lớn lên ở Nghệ An rồi mới vào đây lập nghiệp có hiểu về truyền thống quê hương, còn các cháu sinh ra và lớn lên ở trong này không biết nhiều về quê mình. Thỉnh thoảng có về quê thăm anh em họ hàng thì cũng không được nhiều lắm. Vậy nên hội muốn thông qua các hoạt động để nói cho lớp sau biết về quê hương và giáo dục tình yêu quê hương cho lớp trẻ. Dù không được sinh ra và lớn lên trên mảnh đất quê hương nhưng các cháu có quyền tự hào về quê hương xứ Nghệ anh hùng”.
Phải xa quê hương để tìm cuộc sống mới với hy vọng đỡ khổ hơn, những người đầu tiên vào đây đều đã từng phải chịu cái khổ của quê cũ và cả cái khổ của những ngày đầu tiên trên vùng đất mới. Họ làm tất cả vì mong muốn thế hệ sau sung túc hơn, giàu đẹp hơn. Sống xa quê hương, xa mồ mả tổ tiên, xa anh em họ hàng, xa bạn bè, là một thiệt thòi. Nhưng trong họ vẫn đau đáu một tấm lòng nhớ về quê hương. Và giờ, những người lớn tuổi đang canh cánh một nỗi lo khác: con mình, cháu mình rồi mai này sẽ ít hiểu về quê hương hơn, ít yêu quê hương hơn. Nỗi lo đó có thực khi mà cuộc sống ngày càng nhộn nhịp, ít có thời gian để người ta hoài niệm.
Những người lớn tuổi trong hội luôn mong muốn xây dựng được một tủ sách về truyền thống quê hương xứ Nghệ cho con em vùng này có thể đọc và trò chuyện về quê. Họ mong rằng qua sách vở, lớp trẻ sẽ được biết nhiều hơn về quê hương, về tinh thần hiếu học và cách mạng của quê hương, qua đó thêm lòng yêu nhớ về quê cha đất tổ. Dù đặt ra vậy nhưng đến nay họ vẫn chưa thực hiện được. Có nhiều lý do nhưng trong đó có một lý do quan trọng là họ đang thiếu sự hỗ trợ và tư vấn về cách xây dựng và lựa chọn các loại sách nào cho con em đọc là cần thiết.
Có lẽ, trên mọi miền đất nước, những cộng đồng người Nghệ sống xa quê như các gia đình ở cao nguyên Di Linh là rất nhiều. Và họ cũng có những hoạt động, những tâm nguyện của họ với quê hương và đất nước. Có thể những chuyện đó chưa được nhiều người biết đến. Và nhiều khi, những hoạt động, những mong muốn của họ nghe chừng như rất ngây thơ, nhưng đó là kết tinh của một tấm lòng yêu quê hương, một tinh thần cố kết cộng đồng đặc biệt. Bởi vậy, dù ở bất cứ nơi đâu, người Nghệ vẫn luôn thể hiện được khí chất của mình: yêu quê, yêu nước, yêu người.
Trang Tuệ
 lại liên lạc với nhau để tổ chức gặp mặt đồng hương...){kind=link}