* Ngày 7/12/2025, tại Di tích An Sơn miếu (Đặc khu Côn Đảo, Thành phố Hồ Chí Minh), chính quyền và người dân đã tổ chức đại lễ trong khuôn khổ Lễ giỗ Bà Phi Yến lần thứ 240. Đây là hoạt động văn hóa lớn nhất tại Côn Đảo, gắn liền với truyền thuyết về Bà Phi Yến (Lê Thị Răm), người phụ nữ được tôn kính vì lòng trung trinh và tinh thần yêu nước. Lễ hội truyền thống Lễ giỗ Bà Phi Yến đã được đưa vào Danh mục Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia năm 2022.
Lễ hội năm nay diễn ra từ ngày 5 đến 7/12/2025 (16 – 18/10 âm lịch) với nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ và nghi lễ truyền thống. Trong ngày khai hội, nghi thức rước linh vị Hoàng tử Hội An và Lễ Mộc dục thu hút đông đảo người dân và du khách. Ông Nguyễn Văn Mạnh, Phó Chủ tịch UBND Đặc khu Côn Đảo cho biết lễ giỗ nhiều năm qua đã trở thành điểm tựa tinh thần của cộng đồng cư dân đảo.
Ngay sau khai mạc, 240 người dân và du khách tham gia hội thi kéo co tập thể, con số mang ý nghĩa kỷ niệm 240 năm ngày mất của Bà. Các hoạt động vui chơi dân gian như kéo co, trò chơi thể thao truyền thống và không gian ẩm thực địa phương diễn ra sôi nổi. Hội thi làm bánh dân gian quy tụ 40 đội đến từ các đơn vị và khu dân cư, giới thiệu những món bánh đặc trưng ba miền.
Bên cạnh đó, chương trình nghệ thuật “An Sơn miếu – Lời ru vọng mãi” được tổ chức trước Lễ Mộc dục với gần 20 tiết mục, góp phần tôn vinh giá trị tâm linh và bản sắc văn hóa Côn Đảo. Người dân và du khách đến tham dự hòa mình vào không khí lễ hội, tưởng nhớ công đức Bà Phi Yến, cầu mong bình an và may mắn cho cộng đồng.
* Chiều 7/12/2025, tại Không gian đi bộ hồ Hoàn Kiếm, chuyên đề Việt phục “Bách Hoa Hỷ Sự” (Mùa cưới 2025) đã tạo dấu ấn nổi bật trong khuôn khổ Chuỗi sự kiện Ngày hội Việt Nam Hạnh phúc – Vietnam Happy Fest. Điểm nhấn của chương trình là lễ rước dâu mang đậm sắc thái văn hóa truyền thống, quy tụ khoảng 800 người trong trang phục Việt. Đoàn rước khởi hành lúc 15 giờ từ Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục, đi qua phố Hàng Dầu, ngã tư Tràng Tiền – Hàng Khay, vòng quanh hồ Gươm rồi trở lại sân khấu chính, tạo nên khung cảnh rực rỡ với áo dài, nhật bình, áo ngũ thân thu hút đông đảo người dân và du khách.
Lấy cảm hứng từ nghi lễ hỷ sự thời Nguyễn, chương trình tái hiện đoàn quan viên, gia tộc cùng tân lang, tân nương trong không khí trang nghiêm với lễ phẩm và các biểu tượng cát tường. Những nghi thức cưới hỏi truyền thống được thể hiện sinh động giữa không gian phố thị, đem đến cảm giác vừa hoài niệm vừa mới mẻ cho người xem.
Năm nay, sự kiện lần đầu tiên mở đăng ký theo cặp đôi và lấy trang phục cưới làm trọng tâm, tạo cơ hội để cộng đồng trực tiếp tham gia và lưu giữ kỷ niệm mùa cưới qua hình ảnh Việt phục. Sự góp mặt của các nhóm nghiên cứu, thực hành văn hóa và cộng đồng yêu thích cổ phục góp phần lan tỏa giá trị bản địa.
“Bách Hoa Hỷ Sự” tôn vinh vẻ đẹp Việt phục và truyền tải thông điệp về hạnh phúc, gia đình và sự trân trọng di sản, khuyến khích thế hệ trẻ tìm hiểu và tiếp nối những nếp sống truyền thống.
* Ngày 7/12/2025, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hải Phòng phối hợp với Viện Văn học (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) tổ chức hội thảo khoa học quốc gia với chủ đề “Di sản của Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm từ tầm nhìn hiện đại”. Phát biểu tại sự kiện, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hải Phòng Nguyễn Minh Hùng khẳng định Nguyễn Bỉnh Khiêm là danh nhân kiệt xuất thế kỷ 16, một học giả toàn tài với đóng góp nổi bật trên các lĩnh vực tư tưởng, giáo dục, chính trị và văn chương. Di sản mà ông để lại không chỉ là kho tàng thơ văn Hán Nôm đồ sộ mà còn là hệ thống tư tưởng mang giá trị vượt thời gian, gắn với trước tác, sấm ký, lời dạy và đời sống văn hóa dân gian.
Hội thảo quy tụ nhiều nhà nghiên cứu với các tham luận xoay quanh bốn nhóm nội dung: văn bản học trong trước tác Nguyễn Bỉnh Khiêm; tư tưởng của ông từ góc nhìn hiện đại; tính hợp nguyên giữa văn – sử – triết; và sự tiếp nhận di sản trong bối cảnh văn hóa đương đại. Các tham luận đánh giá toàn diện tư tưởng minh triết, giá trị văn học – thẩm mỹ, lý tưởng hòa bình, tinh thần khai sáng và tầm ảnh hưởng quốc tế của di sản Trạng Trình, đồng thời gợi mở định hướng mới trong nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị di sản.
Nguyễn Bỉnh Khiêm (1491 – 1585) tự Hanh Phủ, hiệu Bạch Vân cư sĩ, đỗ Trạng nguyên triều Mạc, từng giữ chức Thượng thư, được tôn kính như bậc quân sư. Sau khi về trí sĩ, ông dành phần lớn cuộc đời dạy học, sáng tác và suy ngẫm thời cuộc, để lại dòng thơ triết lý, thơ thế sự có sức lan tỏa rộng, được giới thiệu ở nhiều quốc gia châu Á và châu Âu.
Hội thảo cũng đề cập việc bảo tồn, trưng bày và giáo dục di sản tại Khu di tích lịch sử – văn hóa Nguyễn Bỉnh Khiêm, đưa tác phẩm của ông vào trường phổ thông và phát huy giá trị danh nhân trong phát triển văn hóa – du lịch địa phương. Sự kiện góp phần khẳng định tầm vóc của một danh nhân văn hóa lớn và bổ sung cơ sở khoa học cho hồ sơ đề nghị UNESCO vinh danh Trạng Trình vào dịp kỷ niệm 450 năm ngày mất (1585 – 2035) của ông.
* Ngày 7/12/2025, nhân kỷ niệm 140 năm Hoàng đế Hàm Nghi ban Chiếu Cần Vương (1885 – 2025), Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế tổ chức chương trình “Hào khí Cần Vương” nhằm giáo dục truyền thống yêu nước và khơi dậy niềm tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ. Sự kiện tạo sân chơi kết hợp học tập, trải nghiệm và vận động, góp phần phát huy vai trò của nhà trường và bảo tàng trong công tác giáo dục di sản.
Tham dự chương trình có 160 học sinh của Trường THCS Thống Nhất và Trần Cao Vân. Các em được tham quan, tìm hiểu về cuộc đời và sự nghiệp của vua Hàm Nghi, đồng thời tham gia hoạt động trải nghiệm như “Truyền chiếu dụ”, “Ai là nhà sử học thông thái?”. Theo ông Hoàng Việt Trung, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, ngày 13/7/1885, sau biến cố Kinh đô thất thủ, Hoàng đế Hàm Nghi rời kinh thành ra Tân Sở và ban Chiếu Cần Vương, hiệu triệu văn thân, sĩ phu và nhân dân đứng lên cứu nước. Lời chiếu trở thành tiếng gọi thiêng liêng, hun đúc ý chí độc lập của cả dân tộc.
Dưới ngọn cờ Cần Vương, phong trào lan rộng, quy tụ nhiều lãnh tụ như Tống Duy Tân, Đinh Công Tráng, Lê Trực, Phan Đình Phùng…, trở thành biểu tượng của lòng trung quân ái quốc. Dù không giành thắng lợi cuối cùng, phong trào để lại di sản tinh thần mạnh mẽ về ý chí bảo vệ chủ quyền quốc gia.
Hoàng đế Hàm Nghi, húy Nguyễn Phúc Ưng Lịch, sinh năm 1871, là em vua Đồng Khánh và vua Kiến Phúc. Sau chiếu Cần Vương, phong trào khởi nghĩa phát triển mạnh ở Trung kỳ và Bắc kỳ. Năm 1888, nhà vua bị bắt và bị thực dân Pháp đưa đi lưu đày tại Alger (Algérie). Ông mất năm 1944, an táng tại khu biệt thự Gia Long ở thủ đô Algiers.
* Triển lãm “Tác phẩm vang bóng một thời Sài Gòn xưa” lần II đang diễn ra tại Hội Mỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh (218 Pasteur, phường Xuân Hòa), thu hút sự quan tâm của giới mỹ thuật và đông đảo công chúng yêu nghệ thuật. Hơn 90 tác phẩm được trưng bày trên các chất liệu sơn dầu, lụa, cắt giấy dán, gợi mở không gian hoài niệm về dòng chảy mỹ thuật Gia Định – Sài Gòn trước năm 1975.
Các tác phẩm lần này đều đến từ bộ sưu tập của nhóm tranh Gia Định và các nhà sưu tầm gắn bó với mỹ thuật Sài Gòn xưa như Nguyễn Quốc Tuấn, Phạm Kinh Luân, Như Anh Tín, Trần Anh Tuấn, Nguyễn Tài, Nguyễn Phúc Tường, Trần Khánh Duy và Phạm Thành Tâm. Qua nhiều năm tìm kiếm và gìn giữ, họ đã góp phần lưu lại dấu ấn của một giai đoạn mỹ thuật rực rỡ, nơi từng hội tụ những tên tuổi như Đinh Cường, Tú Duyên, Văn Đen, Trần Kim Hùng, Nguyễn Khắc Vinh, Hà Cầm Tâm, Trương Thị Thịnh… cùng nhiều nghệ sĩ khác của đô thị miền Nam.
Đáng chú ý, hai họa sĩ Hồ Hoàng Đài và Lê Triều Điển – những gương mặt tiêu biểu của mỹ thuật Sài Gòn xưa – mang đến triển lãm một nhịp nối mới mẻ khi giới thiệu thêm các tác phẩm sáng tác gần đây. Điều này giúp người xem cảm nhận rõ mạch chảy liên tục của mỹ thuật miền Nam qua nhiều thế hệ, từ quá khứ đến hiện tại.
Theo Hội Mỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh, triển lãm là dịp tri ân những hành trình sáng tạo của nghệ sĩ cũng như nỗ lực của các nhà sưu tập trong việc lưu giữ ký ức mỹ thuật Việt Nam. Sự kiện được kỳ vọng sẽ duy trì thường niên, mở rộng thêm không gian trưng bày để công chúng tiếp tục tiếp cận những tác phẩm góp phần định hình diện mạo mỹ thuật Sài Gòn trước và sau 1975. Triển lãm kéo dài đến ngày 12/1/2025.
PV tổng hợp
 đã tạo dấu ấn nổi bật){kind=link}