Để nâng cao năng lực bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa cho người dân vùng dân tộc thiểu số, ngày 26/10/2024, Sở Văn hóa Thể thao Nghệ An đã tổ chức khóa tập huấn “Bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, truyền dạy văn hóa phi vật thể năm 2004” tại 2 huyện Quỳ Hợp và Quế Phong.
Tham dự tập huấn có bà Quách Thị Cường, Phó Giám đốc Sở Văn hóa Thể thao Nghệ An cùng các cán bộ, chuyên viên sở văn hóa, lãnh đạo, cán bộ ngành văn hóa 2 huyện Quỳ Hợp và Quế Phong, các cán bộ văn hóa xã, già làng, trưởng bản, các nghệ nhân và một số học viên tham gia để tiếp nhận truyền dạy văn hóa phi vật thể. Đây là một trong những nội dung quan trọng trong Đề án 06, thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030. Khóa tập huấn kéo dài từ ngày 26 đến ngày 30/10/2024.
Ngay sau lễ khai mạc, bà Quách Thị Cường đã thuyết trình chuyên đề chính giới thiệu về Đề án 06, về nội dung bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể của các dân tộc thiểu số trong bối cảnh hiện tại. Trong chuyên đề này, bà Quách Thị Cường cũng giới thiệu về nhiều nội dung liên quan đến Đề án 06 đã và đang thực hiện trên địa bàn tỉnh Nghệ An. Qua đó cũng nhấn mạnh đến vai trò, giá trị của việc truyền dạy di sản văn hóa phi vật thể trong bối cảnh hiện nay.
Nội dung trọng tâm khóa tập huấn lần này là chuyên đề “Bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể gắn với phát triển du lịch vùng dân tộc thiểu số Nghệ An trong bối cảnh công nghệ số” do nhà nghiên cứu dân tộc học Bùi Minh Hào thuyết trình. Chuyên đề này tập trung vào việc phân định di sản văn hóa phi vật thể và mối quan hệ giữa di sản văn hóa phi vật thể với văn hóa vật thể; vấn đề bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể trong bối cảnh công nghệ số. Đặc biệt, thuyết trình viên tập trung vào các nội dung cơ bản để hỗ trợ người dân làm quen với các cách thức vận dụng công nghệ số vào bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể gắn với phát triển du lịch.
Theo nhà nghiên cứu Bùi Minh Hào, người dân vùng dân tộc thiểu số ở Nghệ An đã và đang vận dụng công nghệ số vào phát triển kinh tế cũng như bảo tồn di sản văn hóa trong nhiều năm qua. Ở nhiều góc độ khác nhau, vận dụng công nghệ số vào bảo tồn di sản văn hóa gắn với phát triển kinh tế xã hội nói chung và phát triển du lịch nói riêng đã mang lại nhiều kết quả đáng kể. Nhưng trên bình diện chung, việc vận dụng công nghệ số ở vùng dân tộc thiểu số Nghệ An vẫn còn nhiều hạn chế từ khách quan đến chủ quan. Khách quan là cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin vùng dân tộc thiểu số còn nhiều hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển của các địa phương. Về chủ quan, người dân vẫn còn thụ động, việc tiếp cận công nghệ số còn dè dặt, thiếu những kỹ năng cơ bản, nhất là kỹ năng làm việc nhóm cũng như việc thiết lập và quản trị các mạng xã hội một cách tích cực và hiệu quả. Để khắc phục các hạn chế thì cần phải có sự hỗ trợ đến từ nhiều phía khác nhau.
Cũng tại buổi tập huấn, các thuyết trình viên đưa ra những ví dụ cụ thể và sinh động từ nhiều địa phương khác nhau để phân tích các thành tựu và hạn chế nhằm rút ra những bài học kinh nghiệm để chia sẻ với bà con vùng dân tộc thiểu số trong việc vận dụng công nghệ số vào bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể gắn với phát triển du lịch vùng dân tộc thiểu số Nghệ An. Qua đó, thuyết trình viên cũng đưa ra những gợi mở để chia sẻ với bà con những vấn đề cụ thể trong việc xác nhận giá trị di sản phi vật thể có thể đưa vào phát triển du lịch, tổ chức bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể gắn với phát triển du lịch trên nền tảng công nghệ số. Qua thảo luận với người dân tham gia tập huấn, thuyết trình viên cũng tổng hợp lại các vấn đề cần phải được hỗ trợ, giải quyết để mở đường cho việc đẩy mạnh bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể gắn với phát triển du lịch vùng dân tộc thiểu số.
Sau ngày khai mạc, các nghệ nhân sẽ dành 3 ngày để truyền dạy về văn hóa phi vật thể cho các học viên tham gia khóa tập huấn. Những người tham gia sẽ được chia thành các nhóm nhỏ để truyền dạy, tập luyện với nhau theo lối cầm tay chỉ việc cụ thể. Với cách làm này, ban tổ chức hi vọng việc trao truyền di sản văn hóa phi vật thể sẽ đạt hiệu quả cao.
Thiên Trang
