Sắc xanh Yves Klein tái sinh

Bức tranh California (IKB 71) của Yves Klein - Nguồn Tuổi trẻ

Bức tranh “California (IKB 71)” của họa sĩ người Pháp Yves Klein vừa được bán đấu giá tại nhà đấu giá Christie’s ở Paris với mức giá gần 18,4 triệu euro, tương đương hơn 21 triệu USD, lập kỷ lục mới cho tác phẩm của ông tại Pháp. Sự kiện này đánh dấu một bước ngoặt của thị trường nghệ thuật châu Âu, đồng thời khiến giới yêu nghệ thuật toàn cầu một lần nữa hướng ánh nhìn về sắc xanh huyền thoại đã làm nên tên tuổi của Yves Klein.

Sinh năm 1928 tại Thành phố Nice, Yves Klein được xem là một trong những nghệ sĩ tiên phong của nghệ thuật hậu chiến châu Âu. Ông dành cả cuộc đời ngắn ngủi (chỉ 34 năm) để theo đuổi hành trình đi tìm “cái vô hình trong thế giới hữu hình”. Và chính trong hành trình đó, ông đã sáng tạo ra “International Klein Blue” (IKB), sắc xanh sâu thẳm, rực rỡ và không pha tạp, được tạo nên từ bột màu siêu mịn hòa cùng chất kết dính đặc biệt nhằm giữ nguyên độ trong của hạt màu. Với Klein, màu xanh không đơn thuần là một gam màu mà là cánh cửa mở ra vô hạn, “một vùng trời thuần khiết không bến bờ”.

Bức “California (IKB 71)” ra đời năm 1961, thời điểm nghệ sĩ đang ở đỉnh cao sáng tạo. Trên nền toan lớn phủ một lớp sơn xanh đơn sắc nhưng bề mặt tranh như có hơi thở, lấp lánh nhẹ dưới ánh sáng. Giới chuyên môn gọi đây là “bức tranh biết thở”, ở đó người xem cảm nhận được khoảng trống mênh mông và yên bình tỏa ra từ sắc xanh ấy.

Bức tranh California (IKB 71) của Yves Klein – Nguồn Tuổi trẻ

Tại buổi đấu giá, “California (IKB 71)” đã nhanh chóng trở thành tâm điểm. Mức giá 18.375.000 euro là con số kỷ lục minh chứng cho sức sống bền bỉ của một tư tưởng nghệ thuật vượt thời gian. Trước đó, các tác phẩm khác của Klein như “Le Rose du Bleu (RE 22)” từng được bán hơn 36 triệu USD tại London, nhưng việc một bức IKB được đấu giá cao ngay tại Paris, quê hương của nghệ sĩ, mang ý nghĩa đặc biệt. Nó là sự trở về, là tiếng vang từ chính nơi khởi nguồn của sắc xanh ấy.

Sắc xanh của Klein không gợi cảm giác buồn hay lạnh. Đó là màu của lặng im, của một khoảng không mở ra trước mắt mà người xem có thể bước vào và để tâm trí được giải thoát. Khi đứng trước bức “California (IKB 71)”, người ta như thấy mình trôi trong một đại dương không biên giới, nơi ánh sáng và bóng tối tan hòa, nơi con người nhỏ bé mà cũng dường như vô tận.

Giới phê bình cho rằng chính tính chất thiền định, giản lược đến tận cùng và niềm tin tuyệt đối vào sức mạnh của màu sắc đã khiến Yves Klein trở thành một trong những gương mặt tiêu biểu của nghệ thuật thế kỷ 20. Sáu mươi năm sau ngày ông mất, sắc xanh ấy vẫn tiếp tục ngân vang bằng sự tĩnh lặng của nó, sự tĩnh lặng khiến người ta phải dừng lại.

Khi tiếng búa gõ vang lên tại Christie’s, tác phẩm của Yves Klein như vừa được tái sinh. Sắc IKB huyền thoại tiếp tục lan tỏa, đánh dấu bước ngoặt của thị trường nghệ thuật Pháp và châu Âu, khi lần đầu tiên một bức tranh đơn sắc trong bộ sưu tập tư nhân được đấu giá, lập kỷ lục mới cho nghệ sĩ tại Pháp. Sự kiện này khẳng định sức hút trở lại của Paris như trung tâm đấu giá hàng đầu, đặc biệt trong bối cảnh Tuần Nghệ thuật Paris 2025, nơi tổng doanh thu các phiên đấu giá tăng 30% so với năm trước, thu hút nhà sưu tầm từ châu Âu và toàn cầu. Đồng thời, nó nhấn mạnh giá trị bền vững của nghệ thuật hậu chiến Pháp, khơi dậy niềm tin vào sự phục hồi của thị trường sau giai đoạn khó khăn.

Thái Quỳnh – Nguyệt Nga