Mấy hôm nay trời mưa rả rích. Mây đen giăng kín bầu trời, tiếng sấm sét đì đùng, chốc chốc những tia chớp lại lóe sáng, đột ngột xuyên qua khe cửa. Dường như chưa có dấu hiệu nào cho thấy sẽ tạnh ráo.
– Gặt hái đến nơi rồi mà còn mưa thế này, có khi lại mất trắng hết thôi. – Bà vừa gỡ mấy chiếc liềm đã hoen rỉ được gói gém cẩn thận trong túi ni lông từ mùa trước ra, vừa chép miệng thở dài nói.
– Bà cứ lo xa, người ta cả mẫu còn chẳng sợ, nhà mình có hai sào ruộng thì ăn thua gì. Mà thằng cả điện về nói gì với bà đấy?
– Nó bảo là bố mẹ đừng tham việc nữa, thuê ai họ gặt hộ cho. Tiền nó trả, không phải tiếc.
– Cái bọn này việc gì cũng khoán với thuê. Nông dân còn sức là còn phải làm, kiếm được ít tiền gửi về cho bố mẹ mà đã tỏ vẻ rồi. – Ông vừa nhấm nháp cốc chè nóng, vừa bảo bà.
– Thì nó có thương bố, thương mẹ nói mới nói thế, ông thì…
Ông bà có hai người con trai. Anh con lớn mà ông bà nhắc tới đang làm ở Hà Nội. Nghe mấy người ra phố về bảo anh lớn đang giữ chức rất to trong một công ty nước ngoài. Nó thì bảo ông là chức thường thường thôi, nói chung đủ sống. Ông cũng chẳng hỏi thêm nhưng nhờ anh con trai lớn mà ông có chút hãnh diện với bà con xóm giềng. Còn anh con thứ công tác ở thành phố Hồ Chí Minh. Nhiều khi ông phải giả ốm sắp chết rồi đánh điện thì nó mới chịu về thăm, được mấy bữa nó lại đi. Nó bảo còn bao nhiều việc chờ nó giải quyết, vắng mặt không được. Nó còn trêu ông là sẽ cưới một em xinh tươi ở quê chỉ để ở nhà chăm ông bà thôi. Nhà ông đông đủ duy nhất vào dịp Tết, bình thường thế này thì hai thân già ra vào lủi thủi, đôi khi nghĩ cũng hơi buồn. Chúng nó có công ăn việc làm ổn định, dù hơi xa tí cũng tốt. Nó mà ở nhà ăn bám, ông bà lại hoá ra vô phúc.
– Tối ngày mai lên nhà văn hóa họp nhá. – Giọng ông xóm trưởng nói vọng vào.
– Có việc gì đấy bác? Vào đây làm cốc nước cái đã. – Ông vừa nhả khói thuốc lào vừa nói.
– Thì lân đạm, thóc giống, sản phẩm, nhiều việc lắm. Tôi đi thông báo cái đã, có ai mà sướng được như chú đâu. Cái ngõ này cũng liệu liệu mà đổ bê tông đi chứ. Toàn nhà giàu mà tiền để làm gì không biết? Bao giờ đổ bê tông rồi tôi vào chơi, bảo hộ cả mấy nhà kia cho tôi với. – Ông xóm trưởng cười cười rồi chạy xe tới các ngõ khác.
Câu nói nửa đùa, nửa thật của ông xóm trưởng làm nét mặt ông thay đổi. Ông đặt phịch cốc nước chè xuống bàn tức tối. Đúng là cái ngõ đất dẫn vào nhà ông và ba nhà còn lại lầy lội nhếch nhác thật, trời mưa thế này càng kinh khủng hơn. Ai đi qua ngõ nhà ông cũng dừng lại nói vài câu mới chịu đi tiếp: “Sao không bê tông hóa đi, thể kỷ hai mốt rồi mà còn để đất thế này”, “Cái ngõ này là đi ngược lại văn minh của xóm”, “Con bác giám đốc xây bao nhiêu cầu đường cho thiên hạ mà cái ngõ nhà mình cũng không đổ được”… Những câu nói không ác ý gì nhưng nhiều lần làm ông mất ăn, mất ngủ, thậm tệ hơn là sinh bệnh.
Ông muốn đổ bê tông lắm chứ, ông nào có muốn để như vậy cho người ta nói. Hôm ông đổ sân, ông cố tình mua thừa cát, thừa đá, thừa xi măng với mục đích đổ phần ngõ từ nhà ông ra tới đường cái nhưng bà ngăn lại nên ông đành chịu. Ông cũng đã họp bốn nhà để bàn về việc đổ bê tông nhưng cuối cùng thì vẫn chưa thống nhất được. Chuyện là cái ngõ dài khoảng hơn năm mươi mét. Đoạn từ đường cái vào đến nhà ông tầm năm mét, từ nhà ông vào đến nhà thứ hai – nhà bà Hường cũng tầm chừng đó, khoảng còn lại vào nhà ông Thành và ông Nhân. Hai ông trong cùng bảo nếu chia đều làm bốn thì đổ, không thì thôi. Bà Hường góa chồng tỏ vẻ bất cần, đôi khi ba phải: “Các bác quyết sao thì em theo vậy, mà đổ thì em đi không đổ cũng có sao, chẳng chết ai”. Ông không chấp bà Hường vì bà góa chồng, tính cũng đanh đá, với lại ai chấp đàn bà bao giờ. Ông chỉ không đồng ý với ông Nhân và ông Thành. Tại sao lại chia đều cho bốn nhà trong khi đoạn nhà ông chỉ có mấy mét, ông cũng có đi vào bên trong đó bao giờ đâu mà lại bắt ông đóng tiền? Nếu bà không ngăn và ông không suy nghĩ về tình làng nghĩa xóm thì cái đoạn nhà ông nó đã được bê tông hóa từ đời thủa nào rồi. Cuộc họp đổ ngõ bê tông buộc phải giải tán khi không khí các bên có vẻ căng thẳng, nặng nề. Cái ngõ đất tất nhiên vẫn chưa thể được bê tông hóa. Nó vẫn còn đó, vẫn bẩn, vẫn lầy lội, nhếch nhác.
Đêm qua, bà thấy ông không ngủ, cứ trở mình hết bên này bên kia. Bà biết là ông đang trằn trọc suy nghĩ về cái ngõ, một vấn đề tưởng chừng rất đơn giản nhưng giờ lại cực khó giải quyết.
– Đổ quách nó đi! Mình chịu thiệt tí có đáng gì đâu mà ông cứ phải vậy.
– Bà biết cái gì mà nói. Chỉ được cái cản chồng là giỏi.
Ông quát lên, giọng cỏ vẻ hơi đay nghiến. Bằng ấy năm đầu gối tay kề bà đã quá hiểu tính chồng, bà chỉ cần nói thêm một câu nữa chắc chắn sẽ có chuyện xảy ra. Bà đứng lên đi lấy thóc cho mấy con gà đang trú mưa dưới gốc bưởi ăn.
Ông đưa tay vò vò đầu rồi châm tiếp một điếu thuốc lào hút. Ông nhìn ra sân, nơi có những đống cát và vôi vữa thừa chưa kịp dọn đang chảy lênh láng cùng dòng nước bẩn, đục ngầu chảy từ đường vào sân nhà ông.
Cái ngõ này oái ăm ở chỗ là nó dốc chính đoạn qua nhà ông. Trước kia còn có ruộng, mưa bão nước vẫn tiêu được. Từ ngày hàng xóm xây tường bao quanh thì nước chảy vào sân nhà ông rồi chảy ra ao theo cái rãnh mà ông đã đào; bực lắm, tức lắm nhưng ông chẳng thể làm gì hơn được. Cơn mưa ngày càng to, nước từ bên trong chảy ra cộng với nước từ đường cái chảy vào mang theo bao nhiêu thứ bẩn thỉu đổ vào sân nhà ông, ứ đọng, dâng cao dần. Cứ đà này chẳng mấy chốc nữa cái sân sẽ biến thành cái ao, so với khi lũ về có lẽ không khác là bao. Ông sốt sắng chuyện đổ ngõ chứ mấy nhà kia bình thản lắm. Họ bảo có đổ ngõ thì đẹp mặt ông chứ đẹp mặt ai vì nhà ông nằm cạnh đường mà. Họ mỉa mai ông là cái đồ bủn xỉn, hà tiện. Họ còn cầu cho trời mưa to hơn, ai úng lụt thì cứ lụt chứ nhà họ ở trên cao, họ chẳng sợ. Rõ ràng là họ có đi đâu thì vẫn phải qua cái vũng nước bẩn thỉu trước sân nhà ông, thế mà họ vẫn nói ông được.
Ông đứng lên ngồi xuống, thở ngắn thở dài. Từng dòng nước đang thi nhau chảy vào sân nhà ông cùng cơn mưa ngày một nặng hạt. Ông không thể cứ ngồi mà nhìn cảnh này mãi được. Ông vứt phịch cái điếu cày xuống nền nhà, chạy vào buồng lấy mấy cái bao đựng thóc rồi lao ra chỗ đống cát. Ông dùng hai tay vục rồi cào cát liên hồi cho vào bao. Dòng nước bị chặn lại bởi những bao cát ông đắp trước sân.
– Bủn xỉn này, hà tiện này, chúng mày có cao được mãi không. – Ông vừa lấy chân giậm vào bao cát vừa nói.
Dòng nước đổi hướng, chảy mạnh vào nhà bà Hường. Nước mùa hạn thì quý chứ giờ chẳng ai muốn. Bà Hường thấy dòng nước bẩn ồ ạt chảy vào sân nhà mình thì ra bạt lấy bạt để. Bà sai con vác hẳn một thanh gỗ dài chắn trước nhà, đào đất đắp kín hết những chỗ hở. Dòng nước chảy về cuối ngõ, tức là chảy vào nhà ông Nhân và ông Thành. Hai ông huy động cả nhà tháo cánh cửa nhà vệ sinh và dựng nó ở chỗ cách nhà bà Hường không xa.
Đắp xong cái bờ chắn, ông yên tâm vào nhà ngồi nhưng đột nhiên thấy nước tiếp tục chảy vào sân nhà mình, ông liền chạy vội ra xem. Dòng nước đang chảy ngược lại phía nhà ông. Bọn này nó định chơi khăm mình đây, ông chạy đi lấy bao tải dồn cát, đắp cho cái bờ nhà ông cao hơn. Ba nhà kia cũng quyết không chịu thua, họ tìm đủ mọi cách để ngăn dòng nước. Trời vẫn mưa to, chẳng ai đày ải hay ép buộc nhưng đang có bốn con người đầu trần, người đắp, người bạt, người chắn. Cuộc chiến ngăn nước bị đẩy lên đỉnh điểm khi bà Hường cất lời.
– Chỉ biết lợi cho nhà mình, sống thế thì sống với chó được thôi.
– Cứ mưa to nữa đi, mưa cả ngày cũng được, cánh này chấp hết. – Ông Nhân đứng giữ tấm cửa tôn làm thêm câu khiêu khích.
Nghe bà Hường nói, thêm cả bị ông Nhân châm chọc, mắt ông đỏ lừ, cục tức dồn lên ứ ở cổ họng. Bao nhiêu bực bội dồn nén trong ông từ lâu như ngọn lửa, nó chỉ chờ đến lúc này là bốc cháy ngùn ngụt.
– Bà bảo ai là chó đấy? – Ông chạy lại chỗ bà Hường giằng lấy chiếc bạt, hậm hực nói.
Mấy đứa con của bà Hường nổi tiếng đầu gấu, thấy mẹ bị đẩy ngã, liền lao ra túm cổ ông, xô ông vào góc tường. Dầm mưa mấy tiếng cộng thêm va chạm mạnh khiến ông ngất lịm. Bà Lan cả sáng hì hục với cái chuồng gà và chưa biết chuyện gì đang xảy ra, vừa bước về đằng trước nhìn thấy ông nằm chỏng chơ thì hô làng hô nước, khóc lóc thảm thiết. Người kéo đến xem kín ngõ, họ vội vàng đưa ông đi bệnh viện. Mấy đứa con nhà bà Hường bị giải lên công an xã chờ giải quyết. Ông Nhân, ông Thành rút tấm cửa tôn, đóng chặt cửa nhà không chịu tiếp ai.
Hai cậu con trai của ông từ xa hốt hoảng về vì bà điện bảo có người đánh chết bố mày rồi. Chúng nó ngồi nghe bà kể lại mà chỉ biết lắc đầu ngao ngán. Chẳng chờ quyết định của ông, hai đứa thuê người mua cát, đá, xi măng đổ bê tông cái ngõ đất đã gây ra tai họa cho bố. Tình hình sức khoẻ của ông không nghiêm trọng lắm, chỉ là cảm lạnh nên đổ xong ngõ thì hai thằng xin phép đi luôn, bảo tháng sau rảnh sẽ về.
Ông ra viện sau một tuần nghỉ dưỡng. Về đầu ngõ, ông sững người hỏi bà:
– Ai đổ cái ngõ này thế?
– Hai thằng con ông chứ ai.
Ông cúi mặt. Cái ngõ đất bẩn thỉu đã khoác lên mình một tấm áo mới, khang trang sạch sẽ hơn nhưng suy nghĩ của những con người sống trong ngõ bê tông này liệu có mới hơn, có thay đổi không hay sẽ vẫn là hơn thua, so đo tính toán? Cái ngõ bê tông, ông lẩm nhẩm trong miệng. Ông thấy chỗ lồng ngực mình tự nhiên đau quặn, hẳn không phải là do cảm lạnh mà do một cái gì đó rất khác…
Nguyễn Thùy Linh
