Trong không khí cả nước hân hoan kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9, Tạp chí Sông Lam trân trọng gửi tới bạn đọc ấn phẩm số 56 (tháng 8/2025) với nhiều tác phẩm đa dạng về thể loại: xã luận, thơ, ký, truyện, nghiên cứu phê bình, v.v… nội dung phong phú, sâu sắc, các trang ảnh, mỹ thuật đẹp khơi gợi suy ngẫm, cảm xúc về 2 sự kiện trọng đại của đất nước: Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9
Từ “Thư Sông Lam” và bài thời luận của nhà báo Hải Đường mở đầu số tạp chí 56 với chủ đề “Từ Tuyên ngôn Độc lập – 1945, nghĩ về những giá trị Việt Nam” là lời nhắc nhở sâu sắc về cội nguồn sức mạnh dân tộc, đó là tinh thần độc lập, tự chủ và khát vọng tự do được kết tinh trong Tuyên ngôn Độc lập. Nó không chỉ là sự kiện của quá khứ, mà còn là kim chỉ nam cho sự phát triển của Việt Nam trong hiện tại và tương lai. Tác giả gửi gắm thông điệp rằng để giữ vững và phát triển những giá trị đó, cần có sự kế thừa và sáng tạo không ngừng từ các thế hệ, đặc biệt là thế hệ trẻ hôm nay.
Ở chuyên mục Ý kiến – Góc nhìn, tác giả Bùi Sỹ Hoa qua bài “Thành lũy ngàn năm” bàn về tầm quan trọng và những giá trị cốt lõi của cây tre trong văn hóa và đời sống của người Việt Nam, đồng thời liên hệ với những vấn đề thời sự hiện nay. Bài viết khẳng định rằng những giá trị văn hóa cốt lõi, bình dị như cây tre sẽ luôn đồng hành cùng dân tộc trong quá trình phát triển. Việc học hỏi kinh nghiệm ngàn đời của cha ông, như trồng tre để chống sạt lở, chính là cách để xây dựng bản lĩnh vững vàng, phát triển bền vững trước mọi biến cố. Phần Ký mang đến hai câu chuyện giàu cảm xúc: “Người cắm lá cờ sao vàng ở đình làng năm ấy” của tác giả Trần Công Bổng nói về ông Trần Tiệu, một chiến sĩ cách mạng tiền khởi nghĩa ở làng Vĩnh Tuy (Yên Thành) Nghệ An, và ý nghĩa của việc ông cắm lá cờ đỏ sao vàng tại đình làng vào ngày 25/8/1945. Bài viết không chỉ đơn thuần là một câu chuyện về một cá nhân, mà còn là lời tri ân sâu sắc đối với những chiến sĩ cách mạng thầm lặng trong cuộc Cách mạng Tháng Tám lịch sử; còn câu chuyện “Tình người nở hoa trong bùn lũ” của tác giả Đào Thọ, miêu tả sự tàn phá khủng khiếp của cơn bão số 3 (WIFA/2025) ở miền Tây Nghệ An, đồng thời làm nổi bật tinh thần đoàn kết, lòng nhân ái và sự sẻ chia của nhân dân khắp mọi miền đối với đồng bào bị ảnh hưởng nặng nề từ thảm họa thiên tai.
Mục Truyện ngắn với truyện ký “Bạn tôi” (Lê Thị Hạnh Liên) không chỉ kể về một số phận cá nhân mà còn là bức tranh về lòng yêu nước, sự hy sinh thầm lặng của cả một thế hệ trong chiến tranh. Nó ca ngợi tình bạn, tình yêu và lòng trung thành, cũng như sự tri ân, trân trọng của người dân đối với các anh hùng liệt sĩ. Tác phẩm cho thấy rằng, dù thời gian có trôi qua và những đau thương có thể mờ phai, nhưng tình cảm con người và lòng biết ơn đối với những người đã ngã xuống vẫn luôn sống mãi; Truyện ngắn “Người kể chuyện châu thổ” của Tống Phước Bảo nói về những số phận con người ở vùng châu thổ miền Tây Nam Bộ, được kết nối bởi ký ức chiến tranh, những bí mật gia đình, và lòng trắc ẩn, sự gắn bó sâu sắc với quê hương; “Tạm biệt Sandalwood” của Nguyễn Hồng chan chứa hoài niệm về miền đất xa; “Bến hoang” của tác giả Lý Uyên là ẩn dụ về chờ đợi và nỗi cô đơn trong đời sống.
Trang Thơ số 56 là sự hòa quyện nhiều giọng điệu: từ cảm xúc về tình bạn, tình yêu, nỗi nhớ quê, đến những suy ngẫm nhân sinh. Các tác giả góp mặt như Hoàng Duy Hợi, Hà Huy Hoàng, Mai Liêu, Phạm Hồng Oanh, Nguyễn Điệp Hoa, Võ Nguyệt, Đặng Văn Thắng, Trần Việt Hoàng, Hồ Minh Tâm, Ngô Mậu Tình, Võ Kim Phượng, Võ Văn Vinh, Nguyễn Hữu Quyền, Từ Đồng Văn, Lê Hoài Phương… đã tạo nên một bức tranh thi ca đa sắc. Đặc biệt, tác giả Vũ Ba Lan lần này góp mặt với những câu đối với nội dung chào mừng ngày Quốc khánh 2/9.
Tản văn với 03 bài mang lại sự lắng đọng riêng: “Mãi là thành phố Vinh trong tôi” của tác giả Võ Minh nói về những ký ức, tình cảm sâu nặng với thành phố Vinh, nơi chan chứa kỷ niệm tuổi trẻ; “Nhớ tàu qua ga Vinh” của tác giả Chung Tiến Lực là sự hồi tưởng về những đoàn tàu đi qua ga Vinh – biểu tượng của chia xa và hội ngộ, gợi bao nỗi nhớ thương; “Thêm lá vào mùa thu” của tác giả Bùi Thu Hằng là cảm nhận tinh tế về mùa thu, gắn với suy ngẫm nhân sinh. Trong “Ký sự nhân vật” tác giả Đào Thúy Hoa với bài viết “Một nhà thơ – anh hùng” đã dựng lại chân dung người Trưởng phà Bến Thủy Nguyễn Đăng Chế vừa giàu chất nghệ sĩ, vừa kiên cường, anh dũng trong chiến đấu, luôn ngời sáng với điều ông dặn lòng “cao sang hai chữ làm người”.
Chuyên mục Các em viết – Viết cho các em mang đến những tác phẩm viết cho thiếu nhi giàu hình ảnh mộng mơ, từ đó gieo tình yêu quê hương trong trẻ như “Sao hôm đi lạc” (Trần Thị Hồng Anh), “Chiếc bút chì màu xanh lá” (Thái An), “Giàn ăng-ten”, “Loài chim hội họp” (Trương Quang Thứ). Mục Đọc và ngẫm với bài “Địa ngục và thiên đàng” (Phan Tất Khôi) gợi nhiều suy tư triết lý về thiện – ác, khổ đau – hạnh phúc trong đời sống .
Ở phần Nghiên cứu – Phê bình, bạn đọc sẽ được đón đọc 02 bài viết: “Vài suy nghĩ về chủ đề người chiến sĩ công an trong văn học” của tác giả Nguyễn Hồng Thái giúp bạn đọc có sự hình dung về lịch sử hình thành và phát triển của dòng văn học viết về đề tài công an ở Việt Nam. Tác giả khẳng định những tác phẩm văn học đã “tạc tượng đài người chiến sĩ công an bằng văn chương“, thể hiện một cách chân thực, sinh động hình ảnh người chiến sĩ dũng cảm, tận tụy, hy sinh vì an ninh Tổ quốc“. Bài nghiên cứu “Hiện thực và con người sử thi trong hồi ký cách mạng” của tác giả Phạm Quỳnh An, cho thấy hồi ký cách mạng không chỉ là một thể loại văn học mà còn là một kho tàng lịch sử quý giá, nơi ký ức cá nhân hòa quyện với ký ức tập thể, tạo nên một bức tranh toàn cảnh về chiến tranh và con người Việt Nam trong nửa sau thế kỷ XX. Bên cạnh đó, chuyên mục Văn học nước ngoài giới thiệu truyện ngắn “Thiếu phụ ngà” của Ivo Andrić – nhà văn Nam Tư cũ đạt giải Nobel Văn chương, mang đến góc nhìn tinh tế về thân phận và khát vọng của người phụ nữ trong bối cảnh xã hội đầy biến động.
Phần Mỹ thuật và Nhiếp ảnh góp thêm sắc màu tạp chí số 56 với tranh của nhiều tác giả như Nguyễn Văn Đông, Nhật Minh, Ánh Dương, Nguyễn Cốm, Khánh Lâm, Trúc Quỳnh, Nguyễn Văn Cường, Hữu Tuấn, Đình Truyền, Hải Thọ, Hồ Thiết Trinh… và những tác phẩm ảnh giàu cảm xúc của Duy Sơn, Cảnh Yên, Đậu Hà, Quốc Khánh, Hà An, Hồ Chiến, Hồ Các, Lê Tuyến, Võ Khánh.
Với sự kết hợp hài hòa giữa chính luận – văn học – nghệ thuật – nghiên cứu, Tạp chí Sông Lam số 56 là món quà tinh thần ý nghĩa trong dịp lễ trọng đại của dân tộc; đồng thời là sự biểu thị khát vọng hướng tới tương lai, khẳng định sức sống mãnh liệt của văn hóa Nghệ An nói riêng và dân tộc Việt Nam nói chung.
Trân trọng giới thiệu những tác giả – tác phẩm có mặt trong số này:
THỜI LUẬN: HẢI ĐƯỜNG: Từ Tuyên ngôn Độc lập – 1945, nghĩ về những giá trị Việt Nam.
NHÂN VẬT VÀ ĐỐI THOẠI: QUỲNH HOA (thực hiện): Từ kỷ nguyên độc lập, tự do đến kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Ý KIẾN – GÓC NHÌN: BÙI SỸ HOA: Thành lũy ngàn năm.
KÍ: TRẦN CÔNG BỔNG: Người cắm lá cờ sao vàng ở đình làng năm ấy • ĐÀO THỌ: Tình người nở hoa trong bùn lũ.
TRUYỆN NGẮN: LÊ THỊ HẠNH LIÊN: Bạn tôi • TỐNG PHƯỚC BẢO: Người kể chuyện châu thổ • NGUYỄN HỒNG: Tạm biệt Sandalwood • LÝ UYÊN: Bến hoang.
THƠ: HOÀNG DUY HỢI: Bạn về cưỡi gió • HÀ HUY HOÀNG: Tự thú – Em hãy tìm anh • MAI LIÊU: Vẫn quê • PHẠM HỒNG OANH: Ngôi sao lẻ • NGUYỄN ĐIỆP HOA: Tân hình thức – Nhãn mác • VÕ NGUYỆT: Lối cũ • ĐẶNG VĂN THẮNG: Chiều • TRẦN VIỆT HOÀNG: Ngày mưa – Trò chuyện • HỒ MINH TÂM: Ave maria – Bữa ở Nghệ An • NGÔ MẬU TÌNH: Giữ • VÕ KIM PHƯỢNG: Như… – Khúc dự cảm • VÕ VĂN VINH: Huyền diệu – Tiếng hát • NGUYỄN HỮU QUYỀN: Bạn và tôi • TỪ ĐỒNG VĂN: Lặng • LÊ HOÀI PHƯƠNG: Đọc Kiều.
CÂU ĐỐI MỪNG 2/9: VŨ BA LAN: Câu đối
TẢN VĂN: VÕ MINH: Mãi là thành phố Vinh trong tôi • CHUNG TIẾN LỰC: Nhớ tàu qua ga Vinh • BÙI THU HẰNG: Thêm lá vào mùa thu.
KÝ SỰ NHÂN VẬT: ĐÀO THÚY HOA: Một nhà thơ – anh hùng
CÁC EM VIẾT – VIẾT CHO CÁC EM: TRẦN THỊ HỒNG ANH: Sao hôm đi lạc • THÁI AN: Chiếc bút chì màu xanh lá • TRƯƠNG QUANG THỨ: Giàn ăng-ten – Loài chim hội họp.
ĐỌC VÀ NGẪM: PHAN TẤT KHÔI: địa ngục và thiên đàng.
NGHIÊN CỨU PHÊ BÌNH: NGUYỄN HỒNG THÁI: Vài suy nghĩ về chủ đề người chiến sĩ công an trong văn học • PHẠM QUỲNH AN: Hiện thực và con người sử thi trong hồi ký cách mạng.
VĂN HỌC NƯỚC NGOÀI: IVO ANDRIĆ: Thiếu phụ ngà.
MĨ THUẬT: NGUYỄN VĂN ĐÔNG, NHẬT MINH, ÁNH DƯƠNG, NGUYỄN CỐM, KHÁNH LÂM, TRÚC QUỲNH, NGUYỄN VĂN CƯỜNG, HỮU TUẤN, TRÚC QUỲNH, ĐÌNH TRUYỀN, HẢI THỌ, HỒ THIẾT TRINH.
ẢNH: DUY SƠN, CẢNH YÊN, ĐẬU HÀ, QUỐC KHÁNH, HÀ AN, HỒ CHIẾN, HỒ CÁC, LÊ TUYẾN, VÕ KHÁNH.
BÌA 1: TRẦN THẮNG • BÌA 2: ĐÌNH TRUYỀN, ĐÀO HẢI PHONG, HỒ HUY HÙNG, TRỌNG HIỆP • BÌA 3: VÕ THÀNH VINH • BÌA 4: HỒ LONG, NGUYỄN ĐẠO, VĂN SONG.
Mọi chi tiết đặt mua tạp chí Sông Lam số 56 (phát hành tháng 08/2025) xin liên hệ: chị Hồng Nga (đt: 02383.599698), chị Kiều Nga (0986.103528).
Bạn đọc có nhu cầu đặt mua tạp chí Sông Lam qua đường bưu điện, vui lòng đặt theo mã: B18.2.
Trân trọng!
... tác phẩm){kind=link}