Giữa lòng thành phố Ipoh của Malaysia, nơi từng là trung tâm khai thác thiếc phồn thịnh, nay đang vươn mình trở thành đô thị sáng tạo, mùa Hè năm 2025 chứng kiến sự trở lại của Liên hoan Nghệ thuật Quốc tế Ipoh lần thứ tư (Ipoh International Art Festival – IIAF 2025).
Sự kiện diễn ra từ ngày 19/7 đến 3/8/2025 tại Trung tâm Sáng tạo và Tài nguyên Perak (PINCER), do tổ chức People of Remarkable Talents (PORT) chủ trì, quy tụ khoảng 100 nghệ sĩ, nghệ nhân và nhà sáng tạo đến từ Malaysia, Nhật Bản, Indonesia, Singapore, Thái Lan, Hoa Kỳ, Pháp và Hà Lan.
Với chủ đề “GEMA: Art, Healing and the Future”, liên hoan năm nay hướng đến tinh thần kết nối giữa nghệ thuật và con người, giữa quá khứ và những khả thể của tương lai. Trong suốt 16 ngày diễn ra, IIAF 2025 mang đến chuỗi hoạt động phong phú như triển lãm nghệ thuật thị giác đương đại, trình diễn sắp đặt, chương trình dành cho giới trẻ cùng các buổi trò chuyện về âm nhạc, bản quyền và sáng tạo.
Đặc biệt là diễn ra triển lãm nghệ thuật thị giác đương đại quy tụ hơn 30 nghệ sĩ quốc tế và địa phương, giới thiệu các tác phẩm sắp đặt, hội họa, điêu khắc và video art, phản ánh những suy tư về con người, thiên nhiên và thế giới công nghệ đang không ngừng biến đổi. Bên cạnh đó, chương trình Kem Belia Kreatif (Creative Youth Camp) tạo cơ hội để người trẻ khám phá thế giới sáng tạo, tham gia các workshop, đặc biệt là buổi nói chuyện “Your Work, Your Rights” do Hiệp hội Sáng tác và Quyền biểu diễn âm nhạc Malaysia (MACP) tổ chức, nhằm nâng cao hiểu biết về quyền tác giả trong âm nhạc.
Không gây ấn tượng bởi quy mô hoành tráng, nhưng IIAF 2025 khiến người ta chú ý bởi cách tổ chức tinh tế và gần gũi. Thay vì gói gọn trong không gian trưng bày, nhiều tác phẩm được bố trí ở không gian công cộng của Ipoh, mời khán giả cùng bước vào hành trình sáng tạo. Tinh thần “nghệ thuật là để cảm, để chạm, để cùng nhau chữa lành và tưởng tượng về tương lai” lan tỏa trong từng hoạt động.
Trong bức tranh phát triển văn hóa của khu vực, Ipoh, một thành phố nhỏ nằm ngoài trục trung tâm như Kuala Lumpur hay Singapore, đang khẳng định vị thế ngày càng rõ rệt trên bản đồ sáng tạo Đông Nam Á. Festival trở thành chất xúc tác cho đời sống nghệ thuật địa phương, vừa là sự kiện văn hóa đương đại, vừa góp phần thúc đẩy chiến lược phát triển kinh tế – sáng tạo của thành phố.
Toàn bộ chương trình mở cửa tự do, khuyến khích công chúng đến xem, tham gia và cảm nhận. Chính sự cởi mở ấy khiến IIAF 2025 không chỉ là “liên hoan của nghệ sĩ”, mà là không gian cộng đồng, ở đó nghệ thuật hiện diện giữa đời thường, trong nhịp sống và hơi thở của đô thị.
Ở Ipoh, nghệ thuật đã len vào từng khoảng sáng, từng góc phố, từng cuộc trò chuyện giữa những người xa lạ hay gần gũi. Giữa nhịp sống chậm rãi của thành phố từng mang mùi thiếc, những tác phẩm tại IIAF 2025 cho thấy sáng tạo vẫn luôn có chỗ ở bất cứ đâu, dù trong một quán cà phê nhỏ hay giữa quảng trường rợp nắng. Người ta cũng nhận ra rằng nơi đây, thành phố này, đang thay da đổi thịt bằng chính hơi thở của nghệ thuật, và rằng sức mạnh của nghệ thuật thật là kì diệu.
Thái Quỳnh – Nguyệt Nga
