Ngày 8 và 9/4/2025, Ban Mỹ thuật Hội Liên hiệp VHNT Nghệ An đã đi thực tế sáng tác tại Hà Tĩnh. Đoàn đến thăm một số danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử nổi tiếng của Hà Tĩnh như: Khu Di tích Hải Thượng Lãn Ông, chùa Tượng Sơn và một số địa điểm tại huyện Hương Sơn, chùa Trúc Lâm Thanh Lương và Bảo tàng Hoa Cương (huyện Lộc Hà).
Đoàn đã đến thăm quần thể Khu Di tích Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác. Quần thể Khu di tích bao gồm nhà thờ và khu tưởng niệm tại thôn Bảo Thượng (xã Quang Diệm). Đây là nơi tưởng niệm danh nhân Lê Hữu Trác (1724-1791), hiệu là Hải Thượng Lãn Ông, tên thật là Lê Hữu Huân, ông là đại danh y xuất chúng, một nhà tư tưởng, nhà văn nổi tiếng của dân tộc ở thế kỷ XVIII.
Đoàn đã đến thăm chùa Tượng Sơn, ngôi cổ tự từng gắn liền với cuộc sống của danh y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác. Đây là nơi mà ông đã dành phần lớn thời gian mở phòng mạch chữa bệnh cho người dân và hoàn thành các công trình y học nổi tiếng để đời sau còn nhớ mãi. Chùa Tượng Sơn được xây dựng từ thời Hậu Lê, thế kỷ XVIII, do bà Đặng Phùng Hầu (bà ngoại của danh y Lê Hữu Trác), vợ của Tạ hiểu điểm Tham đốc quận công Bùi Tướng Công nêu ý tưởng xây dựng. Sau đó, chùa được con gái là bà Bùi Thị Thưởng (mẹ danh y Lê Hữu Trác), vợ của tiến sĩ Lê Hữu Mưu tiếp tục hoàn thành ý nguyện cùng sự chỉ đạo xây dựng của danh y Lê Hữu Trác và anh trai là Lê Hữu Tán.
Tại Lộc Hà, đoàn đến thăm Bảo tàng Hoa Cương, đây là bảo tàng tư nhân đầu tiên của Hà Tĩnh được cấp phép hoạt động. Hiện nay, bảo tàng đang trưng bày hơn 4.000 hiện vật và 3.700 tài liệu, hình ảnh, bút tích về con người, thiên nhiên của Việt Nam. Trong đó, có nhiều hiện vật quý hiếm như: vật mộc hóa thạch với niên đại hàng triệu năm được tìm thấy dưới chân núi Chư Sê – Gia Lai; rùa đá cổ có nguồn gốc ở khe Hao, núi Hồng Lĩnh (Hà Tĩnh) với niên đại hàng ngàn năm; hay bộ dụng cụ bằng đá thời tiền sử có niên đại trên 3.000 năm…
Các tài liệu, hiện vật này được sắp xếp theo 13 chủ đề, bao quát nhiều mặt đời sống, lịch sử dân tộc, phản ánh đa diện về đời sống, văn hóa truyền thống của người Việt cùng với đó, là hiện vật về biển đảo Việt Nam, được sắp xếp tại một vị trí riêng biệt, với tên gọi “Bảo tàng Trường Sa – Hoàng Sa”.
Cũng tại Lộc Hà, đoàn đã đến thăm chùa Trúc Lâm Thanh Lương tại xã Phù Lưu. Xưa chùa có tên là Thanh Quang tự, xây dựng từ thời hậu Lê do cụ tổ dòng họ Phạm Nhật khai sáng và tu hành. Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, chùa trở thành phế tích. Đến năm 2008, một số cư sĩ là hậu duệ của cụ tổ khai sơn chùa Thanh Quang đã về đầu tư trùng tu lại chùa và đổi tên thành Trúc Lâm Thanh Lương.
Đây là những địa danh nổi tiếng không chỉ của Hà Tĩnh mà còn là của cả nước, có giá trị lịch sử – văn hóa cao. Các văn nghệ sĩ tham quan, tìm cảm hứng sáng tác và thu thập tư liệu chuẩn bị cho công việc sáng tác sau này.
Ông Nguyễn Đình Truyền – Trưởng Ban Mỹ thuật Hội Liên hiệp VHNT nghệ An chia sẻ: đây là chuyến đi thực tế ngoài tỉnh của Ban Mỹ thuật nhằm mở rộng không gian văn hóa, cuộc sống để các văn nghệ sĩ thâm nhập đời sống nhân dân, thu thập chất liệu phục vụ cho nhiệm vụ chuyên môn. Có thể nói đây là chuyến đi thiết thực, bổ ích đối với các văn nghệ sĩ.
Hữu Vinh – Thành Hưng
